Giếng cổ làng Chăm Thành Tín chưa bao giờ cạn nước

Làng Thành Tín tiếng Chăm gọi là “Palei cuah patih”, là một trong những làng Chăm lâu đời sinh sống ven biển ở Ninh Thuận, nơi đây được ví như tiểu vùng sa mạc, khí hậu khắc nghiệt. Thế nhưng, nhờ  vào hai giếng cổ có từ hàng trăm năm trước đã nuôi sống dân làng, vật nuôi và cây trồng.  

 

Giếng cổ nằm ở phía Đông của làng, hai cái giếng cách nhau chừng 10m. Người dân địa phương đặt tên cho hai cái giếng là Bingun likei (giếng đực), bingun kamei (giếng cái) hay bingun angaok (giếng trên), bingun yok (giếng dưới). Giếng có đặt điểm thành giếng hình vuông, mỗi cạnh khoảng 2m đóng bằng tấm ván làm từ cây gỗ cóc (Gandak), giếng không sâu chỉ khoảng 1m, phần móng được xếp bằng những phiến đá, khi nước mạch dâng lên sẽ trào ra ngoài dẫn vào con mương nhỏ ra đồng ruộng.
Theo ông Kiều Văn Trài (72 tuổi) ở thôn Thành Tín, xã Phước Hải, huyện Ninh Phước cho biết: mạch nước của hai  giếng cổ luôn ổn định và tràn đầy quanh năm, không hề bị cạn kể cả vào mùa khô hạn. Nước giếng sạch, mát dùng để uống, sinh hoạt và sử dụng cho các nghi lễ của cộng đồng. Nước tràn ra ngoài theo con mương để gia súc uống và tưới tiêu cho cây trồng, ruộng, vườn trong khu vực. Theo lễ tục làng, phụ nữ sử dụng nguồn nước từ giếng cái, đàn ông sử dụng nguồn nước từ giếng đực, quy định này đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân.

Giếng Chăm cổ ở làng Thành Tín là nguồn cung cấp nước không những nuôi sống cộng đồng mà còn phục vụ sản xuất nông nghiệp. Thiết nghĩ, các cấp chính quyền cần có sự quan tâm, có biện pháp bảo vệ nguồn nước ngọt quý hiếm trên vùng đất khô hạn như Ninh Thuận. Ngày nay, sự biến đổi khí hậu làm cho nguồn nước từ các sông, hồ, ao đang cạn kiệt dần thì mạch nước ngầm của giếng cổ làng Chăm Thành Tín là nguồn tài nguyên vô cùng quý hiếm. Bảo vệ nguồn nước như chính bảo vệ sự sống của con người, động vật và thảm thực vật.  Qua đó, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị tri thức bản địa về cách thức ứng xử với nguồn nước và môi trường sống của người Chăm./.  

Châu Văn Huynh

Tin mới
Thống kê truy cập
  • Đang online: 3
  • Hôm nay: 40
  • Trong tuần: 548
  • Tất cả: 60231

 TRANG TIN ĐIỆN TỬ TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU VĂN HÓA CHĂM

Địa chỉ : 28 Đường Tô Hiệu, Phường Tấn Tài, TP. Phan Rang-Tháp Chàm, Ninh Thuận. 
Điện thoại : 0259 3822723  - 02593504099       Email : ttncvhc@ninhthuan.gov.vn.
Ghi rõ nguồn ttncvhc.ninhthuan.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ Website này.